Што е интелектуална сопственост во Македонија

Два главни столба на интелектуалната сопственост

• Индустриска сопственост: патент, индустриски дизајн, трговска марка, географска ознака и ознака на потекло (чл. 2 од Законот за индустриска сопственост).
• Авторско право и сродни права: уметнички, литературни, музички, аудиовизуелни, компјутерски, фотографски и научни дела (чл. 1 и чл. 12 од Законот за авторското право).

Кој ги издава правата

• Државен завод за индустриска сопственост (ДЗИС / IPPO). Надлежен за патент, индустриски дизајн, трговска марка, географска ознака и ознака на потекло, како и за топографии на интегрални кола.
• Министерство за култура. Има политика и надзор над авторското право, но регистрација не е потребна — заштитата настанува со создавањето на делото.
• Царинска управа, Државен пазарен инспекторат и Министерство за внатрешни работи. Спроведуваат заштита и санкции при повреди.

Како е поврзана македонската заштита со меѓународната

Македонија е членка на повеќе клучни договори:

• Парискa конвенција за заштита на индустриската сопственост (1883, со измени).
• Договор за соработка во областа на патентите (PCT).
• Мадридски договор и Мадридски протокол за меѓународно регистрирање на трговските марки.
• Договор за проширување на европските патенти со Европскиот патентен завод.
• Хашки договор за меѓународно пријавување на индустриски дизајн.
• Бернска конвенција за заштита на литературните и уметничките дела.
• ТРИПС спогодба на Светската трговска организација.

Кога треба да започнете

Колку порано, толку подобро. Особено за трговските марки и индустриските дизајни — кој прв пододнесе пријава, прв стекнува право (принцип на првенство, чл. 178 од Законот за индустриска сопственост за трговските марки). Кај патент, претходно јавно обелоденување може да ја уништи новоста.